---
title: "Η άποψη ενός μελετηρού Ελληνα για το ...ρητό του Ισοκράτη"
id: 65
date: 2008-12-30T09:18:21
section: "Forum"
category: "Γνώμες"
published: true
---

# Η άποψη ενός μελετηρού Ελληνα για το ...ρητό του Ισοκράτη
Αγαπητοί φίλοι, σας στέλνω την άποψη ενός μελετηρού Ελληνα για το ...ρητό του Ισοκράτη Στάθης Συμεωνίδης ( sim1960@in.gr ) Ο Ελεύθερος Τύπος, κυκλοφόρησε με την πρώτη σελίδα της, σε κατάμαυρο φόντο και με κάτι γραμματάρες να, πιασμένη από το εξής ρητό, δήθεν του Ισοκράτη: "Η Δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται, διότι κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας, διότι έμαθε τους πολίτες να θεωρούν την αυθάδεια ως δικαίωμα, την παρανομία ως ελευθερία, την αναίδεια του λόγου ως ισότητα και την αναρχία ως ευδαιμονία". Λέω "δήθεν" ρητό, διότι αυτά τα πράγματα ο Ισοκράτης δεν τα είπε ποτέ• άλλωστε δεν θέλει και πολλή αρχαιομάθεια για να υποψιαστούμε πως η φράση "η δημοκρατία μας αυτοκαταστρέφεται" ακούγεται πολύ μοντέρνα. Ας δούμε λοιπόν τι είπε όντως ο Ισοκράτης, στον Αρεοπαγιτικό λόγο του: "Οι γαρ κατ' εκείνον τον χρόνον την πόλιν διοικούντες κατεστήσαντο πολιτείαν ουκ ονόματι μεν τω κοινοτάτω και πραοτάτω προσαγορευομένην, επί δε των πράξεων ου τοιαύτην τοις εντυγχάνουσι φαινομένην, ουδ' η τούτον τον τρόπον επαίδευε τους πολίτας ώσθ' ηγείσθαι την μεν ακολασίαν δημοκρατίαν, την δε παρανομίαν ελευθερίαν, τη δε παρρησίαν ισονομίαν, τη δ' εξουσίαν τού τα ταύτα ποιείν ευδαιμονίαν, αλλά μισούσα και κολάζουσα τους τοιούτους βελτίους και σωφρονέστερους άπαντας τους πολίτας εποίησεν" . Βέβαια, μετάφραση δεν μας χρειάζεται διότι όλοι εμείς οι Έλληνες την έχουμε μία και ενιαία και τρισχιλιετή. Επειδή όμως μπορεί να μας διαβάζει και κανείς αλλοδαπός που δεν μετέχει της ημετέρας παιδείας, μεταφράζω πρόχειρα το απόσπασμα: "Διότι εκείνοι που διοικούσαν την πόλη τότε [ενν. στην εποχή του Σόλωνα και του Κλεισθένη] , δεν δημιούργησαν ένα πολίτευμα το οποίο μόνο κατ' όνομα να θεωρείται το πιο φιλελεύθερο και το πιο πράο από όλα, ενώ στην πράξη να εμφανίζεται διαφορετικό σε όσους το ζουν• ούτε ένα πολίτευμα που να εκπαιδεύει τους πολίτες έτσι ώστε να θεωρούν δημοκρατία την ασυδοσία, ελευθερία την παρανομία, ισονομία την αναίδεια και ευδαιμονία την εξουσία του καθενός να κάνει ό,τι θέλει, αλλά ένα πολίτευμα το οποίο, δείχνοντας την απέχθειά του για όσους τα έκαναν αυτά και τιμωρώντας τους, έκανε όλους τους πολίτες καλύτερους και πιο μυαλωμένους". Μ' άλλα λόγια, ο Ισοκράτης δεν μίλησε για "δημοκρατία που αυτοκαταστρέφεται". Αυτό είναι προϊόν ερμηνείας, για να μην πω προϊόν φαντασίας. Όπως προϊόν φαντασίας, που καμιά σχέση δεν έχει με το πραγματικό ρητό του Ισοκράτη, είναι και η ατάκα ότι η δημοκρατία "κατεχράσθη το δικαίωμα της ελευθερίας και της ισότητας". Το απόσπασμα είναι πειραγμένο ή "μουσαντένιο", για να χρησιμοποιήσω μια λέξη της επικαιρότητας. Φυσικά, πρόκειται για λαθροχειρία ολκής. Ίσως θα ήταν αυστηρό να χρεώσουμε τη λαθροχειρία στην εφημερίδα. Το πλαστό ρητό κυκλοφορεί από παλιότερα στο Διαδίκτυο, κυρίως σε ελληνοκεντρικά ιστολόγια, ενώ ένας φίλος με ενημέρωσε πως το είχε δει κορνιζαρισμένο σε αστυνομικό τμήμα του υπολοίπου Αττικής. Αν όμως δεν είναι υπεύθυνη για τη λαθροχειρία η καλή εφημερίδα, ασφαλώς έφταιξε που ανεξέταστα έβαλε στην πρώτη σελίδα της κάτι τόσο χτυπητό χωρίς να το ελέγξει• για να μην πω ότι στάθηκε πολύ πρόθυμη να υιοθετήσει την ελληναράδικη πλαστογραφία. Συμπέρασμα; Για άλλη μια φορά, οι ελληναράδες χρησιμοποιούν τους αρχαίους όπως ο μεθυσμένος τον φανοστάτη: όχι για να φωτίσουν το δρόμο τους, αλλά σαν δεκανίκι που θα στηρίξει τα σαθρά τους επιχειρήματα. Ο Νίκος Σαραντάκος είναι συγγραφέας, μεταφραστής. Το κείμενο πρωτοδημοσιεύτηκε, σε λιγάκι διαφορετική μορφή, στο http://www.sarantakos.com
