---
title: "Το έγγραφο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας που αποσιωπήθηκε..."
id: 390
date: 2010-04-24T22:25:44
section: "Ολυμπος"
category: "Προστασία τώρα"
published: true
---

# Το έγγραφο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας που αποσιωπήθηκε...
Εγγραφο αρ. 701/16 Φεβ. 2010 προς το Νομαρχιακό Συμβούλιο της ΚΖ ΕΠΚΑ το οποίο διανεμήθηκε μεν αλλά αποσιωπήθηκε από όλους κατά την διάρκεια της φοβερής και μη αρμόζουσας στον πολιτισμό μας συνεδρία του νομαρχιακού συμβουλίου Πιερίας. Θέμα: Πρόσκληση παρουσίας σε συνεδρίαση του νομαρχιακού συμβουλίου σχετικά με τον Ολυμπο και την προστασία του Σχετ. 01/οικ 87/06-02-10 έγγραφό σας Σε απάντηση του ανωτέρω σχετικού, σας υπενθυμίζουμε ότι στην σύσκεψη πρέπει να συμμετέχουν όλες οι συναρμόδιες διευθύνσεις του ΥΠΠΟΤ. Η συνεννόηση ωστόσο επί της ημερομηνίας πρέπει να έχει προηγηθεί, προκειμένου να αποφευχθούν τυχόν ανειλημμένες υποχρεώσεις των υπηρεσιών, όπως πχ. στην παρούσα περίπτωση που ανειλημμένες υποχρεώσεις είναι δυνατόν να μην επιτρέψουν την Εφορεία μας να συμμετέχει. Επί του θέματος πάντως και προκειμένου να είστε ενήμεροι των θεμάτων εκ μέρους της Εφορείας μας παρακαλούμε να γνωρίζετε τα εξής: Σας είναι γνωστό ότι ο Ολυμπος αποτελεί μοναδικό μνημείο του ελληνικού ιστορικού τοπίου που -επί πλέον- έχει παγκόσμια ακτινοβολία: είναι ένα όρος σύμβολο στα θεμέλια της ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτόχρονα ένα μνημείο της Φύσης με εξέχουσα σημασία για όλες τις επιστήμες που ασχολούνται με το περιβάλλον. Αποτελεί καταφύγιο για το πλήθος των αστών που καταπιέζονται από το τσιμέντο που κάλυψε άκριτα και απερίσκεπτα το ιστορικό ελληνικό τοπίο, αλλά και ένα όραμα ζωής για τους εραστές του Μύθου και της Γης από όλες τις γωνιές του πλανήτη. Όταν λοιπόν τίθενται θέματα αξιοποίησης και τουρισμού, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη ότι οι εν δυνά μει «πελάτες» του είναι καταρχήν όσοι μαγνητίζονται από το σύμβολο του όρους των θεών, και όχι όσοι αρκούνται σε ένα πολλαπλό αντίγραφο της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας. Ο σεβασμός και η προβλεπτικότητα τόσο από την Πολιτεία και από τους πολίτες της προκειμένου να διαφυλαχθεί το κεφάλαιο Ολυμπος θα όφειλε να είναι δεδομένος. Δυστυχώς, το όραμα αυτό απέχει για να επιτευχθεί ακόμη. Αντιθέτως, παρέχεται ανενόχλητα η δυνατότητα να χτίζονται αυθαίρετα, ακόμη και στο υψόμετρο των 2.500 μ., δηλαδή ακόμη και δίπλα στις πιο υψηλές κορυφές του. Το 1938 τμήμα των κορυφών του οριοθετήθηκε ως Εθνικός Δρυμός. Το 2004 κατατέθηκε από τις Υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη Εθνικού Δρυμού και Σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης που αφορά τις Ζώνες Προστασίας και Χρήσεων Γης, προοπτική που προφανώς απωθεί όσους διαφωνούν με την προστασία. Είναι ωστόσο απαραίτητη για την προστασία των κοινών αγαθών στις οργανωμένες/αναπτυγμένες πολιτιστικά κοινωνίες, την αειφόρα ανάπτυξη του τόπου και την ωφέλεια των περισσοτέρων. Παρέμειναν βεβαίως στα συρτάρια των υπηρεσιών όπου απεστάλησαν. Η ΕΠΜ καταρτίστηκε σύμφωνα με τις προδιαγραφές της ΚΥΑ 69269/5387/1990 (ΦΕΚ 678Β΄) και σε εφαρμογή του άρθρου 21 παρ. 1 του Ν. 1650/86 και τoυ άρθρου 16, παρ. 4 του Ν. 2742/7-10-1999. Περιλαμβάνει τον Εθνικό Δρυμό του 9-6-1938 Β.Δ. (ΦΕΚ 248/Α/1938) διευρυμένο με περιφερειακή ζώνη όπως προτείνεται από το «Γενικό Διαχειριστικό Σχέδιο του Εθνικού Δρυμού Ολύμπου» (ΓΔΣ) και την περιοχή με κωδικό GR1250001"Όρος Όλυμπος" όπως έχει προταθεί για ένταξη στο ευρωπαϊκό δίκτυο Ειδικών Ζωνών Διατήρησης Natura 2000, σύμφωνα με την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ και έχει χαρακτηρισθεί ως Ζώνη Ειδικής Προστασίας σύμφωνα με την Οδηγία 79/409/ΕΟΚ καθώς επίσης και τα όρια χωρικής αρμοδιότητας του Φορέα Διαχείρισης του Εθνικού Δρυμού, όπως αυτά ορίζονται στον Ν. 3044/2003. Χωρίς άδεια (τουλάχιστον του ΥΠΠΟΤ) ανεγέρθηκαν πολλά αυθαίρετα τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μέσα στη λεγόμενη Γ ζώνη Προστασίας του Εθνικού Δρυμού, η οποία, βεβαίως, ποτέ δεν θεσμοθετήθηκε, όπως, βεβαίως, και δεν κατεδαφίστηκαν τα αυθαίρετα.. Η συνεχώς και πολλαπλώς διασυρόμενη εμπλοκή της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας περιλαμβάνει περισσότερες της μία διευθύνσεις του ΥΠΠΟΤ. Η Υπηρεσία αποκαλείται συνήθως αρχαιολογία και προσωποποιείται στο πρόσωπό μου: βλ. πχ. επισυναπτόμενο άρθρο για τη συνεδρίαση 23/12/2009 του Συμβουλίου σας. Εντυπες/τηλεοπτικές/ηλεκτρονικές δημοσιεύσεις και απόψεις φορέων όπως η ανωτέρω γνωρίζετε ότι ανακοινώθηκαν πολύ πριν ερωτηθεί η Αρχαιολογική Υπηρεσία για τις απόψεις της, τις οποίες εκ των υστέρων και μετά την παρούσα πρόσκληση παραθέτω. Η τυπική αρμοδιότητα της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας για την προστασία του Ολύμπου (προστατευόμενος και de jure) προκύπτει από το γεγονός ότι ο γεωγραφικός χώρος του Ολύμπου (Μακεδονικός και Θεσσαλικός) κηρύχθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και τις συναρμόδιες τότε Εφορείες αρχαιοτήτων ιστορικός/αρχαιολογικός τόπος, χωρίς ωστόσο να έχουν θεσμοθετηθεί ζώνες χρήσεων γης και προστασίας, μία προοπτική απωθητική για όσους διαφωνούν με την προστασία όπως και με την προοπτική των ζωνών χρήσεως γης και προστασίας του Ε θνικού Δρυμού. Στην Μακεδονική κήρυξη περιλαμβάνεται ο κατεξοχήν μνημειακός, ο ομηρικός δηλαδή Ολυμπος και το μέγιστο τμήμα των εκκρεμουσών Ζωνών Προστασίας και Χρήσεων Γης του Εθνικού Δρυμού. Η Μακεδονική κήρυξη περιλαμβάνει τους δήμους Πέτρας, Δίου, Λιτοχώρου, Ανατολικού Ολύμπου, δύο σύγχρονους οικισμούς (Πέτρα, Ν. Παντελεήμων), τμήμα τριών (Σκοτίνα, Λιτόχωρο, Αγ. Δημήτριο) τρεις παραδοσιακούς (Παλιός Παντελεήμων, Ανω Σκοτίνα, Ανω Πόροι) και τα ερείπια της Παλιάς Λεπτοκαριάς. Εντός σχεδίου των οικισμών δεν υπάρχει παρέμβαση από την ΚΖ ΕΠΚΑ, εκτός από τις περιπτώσεις που εντοπίζονται εντός οικισμού αρχαιότητες (Σκοτίνα). Στην τελευταία περίπτωση, δεν υπάρχει μέχρι σήμερα κανένα παράδειγμα απαγόρευσης της δόμησης μετά την ανασκαφή. Η Θεσσαλική κήρυξη είναι πολλαπλάσια σε μέγεθος της Μακεδονικής και περιλαμβάνει πολύ μεγαλύτερο αριθμό σύγχρονων οικισμών (ως την Ελασσόνα). Από το 2006 που ανέλαβα τη διεύθυνση της ΚΖ Εφορείας, υποβάλλω πράγματι όλες τις εντός της κήρυξης του Ολύμπου αιτήσεις στο Τοπικό Συμβούλιο Μνημείων Θεσσαλονίκης, όπως οφείλουν όλες οι υποθέσεις που αφορούν προστατευόμενες από το ΥΠΠΟΤ περιοχές. Το Συμβούλιο γνωμοδοτεί υπέρ της απόλυτης απαγόρευσης, ακόμη και για τις περιπτώσεις για τις οποίες η Εφορεία μας εισηγείται στο Συμβούλιο θετικά με όρους, περιοχές δηλαδή με ήδη νόμιμα διαμορφωμένη από παλιά κατάσταση, για τις απλές περιφράξεις κοκ. . Μου επισημάνθηκε από το Συμβούλιο ότι τυχόν θετική γνωμοδότηση είναι δυνατόν να παρεξηγηθεί ως ευνοϊκή μεταχείριση προσώπων, υπόθεση που αποδέχομαι ως πιθανή και απευκτέα. Μου επισημάνθηκε επίσης από αρκετούς ότι αν διαφωνώ μπορώ διαδικαστικά να παραβλέψω τη Γνωμοδότηση του Συμβουλίου, πρόταση που δεν είναι δυνατόν να αποδεχτώ για πολύ ευνόητους και απευκτέους λόγους. Είναι γεγονός ότι η τακτική της προσωποποίησης/ταύτισης της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας με το πρόσωπό μου (από άγνοια ή μη) σε συνδυασμό με την τακτική της απόλυτης απαγόρευσης επιδείνωσε το κλίμα εναντίον μου προσωπικά σε βαθμό ανησυχίας για την προσωπική μου ακεραιότητα. Πολύ δε περισσότερο, αφού το οποιοδήποτε πρόβλημα της λεγόμενης «αρχαιολογίας» προσωποποιείται στο όνομά μου, ακόμη και όταν αποκλειστικά αφορά άλλες υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ. Θεωρώ ότι αποτελεί μονόδρομο η δημιουργία θεσμοθετημένων κανόνων προστασίας και χρήσεων γης και ότι πρέπει επί τέλους να υπογραφεί από τους συναρμόδιους υπουργούς η έτοιμη ήδη ΚΥΑ, που συνοδεύει την ΕΠΜ, αφού ληφθούν υπόψη και οι απόψεις του ΥΠΠΟΤ. Παράλληλα πρέπει να βοηθηθεί η νεοσύστατη υπηρεσία μας με την κατάλληλη στελέχωση ώστε να προχωρήσει στη πρόταση ζωνών προστασίας και χρήσεων γης για όλο τον υπόλοιπο γεωγραφικό χώρο του Ολύμπου, επί των οποίων όλοι οι φορείς θα κληθούν να εκφέρουν τις δικές τους προτάσεις. Η Εφορεία μας ξεκίνησε μία προμελέτη με συμβασιούχους μηχανικούς κατά διαστήματα, την οποία και απέστειλε σε όλες τις συναρμόδιες υπηρεσίες του ΥΠΠΟΤ για τις απόψεις τους, τις οποίες και αναμένει. Η Προϊσταμένη της Εφορείας Ε. Πουλάκη Παντερμαλή Αρχαιολόγος
